NEN 2082: bespiegelingen over een norm
apr 11, 2012 Archieven, Document Management, Publicaties, Records Management
In het maartnummer van OD heb ik een artikeltje gepubliceerd over NEN 2082, met enige bespiegelingen over de norm en de toekomst ervan. Zoals de meeste bezoekers van deze site weten, ben ik al jaren actief als auditor van organisaties en software, vooral normen als NEN-ISO 15489 en NEN 2082. NEN 2082 is in 2008 vastgesteld en is sindsdien niet aangepast, terwijl de wereld om ons heen niet heeft stil gestaan. Daarbij was deze norm innovatief in die zin dat het een norm was waarin archiveringsfunctionaliteiten van organisaties zoals gerealiseerd in software werden gedefinieerd. Die innovatie is niet opgemerkt en de norm werd (en wordt) vooral gebruikt als een softwarenorm. Mijn conclusies in het artikel:
‘NEN 2082 wordt nogal eenzijdig gebruikt: als een norm waaraan een software oplossing (en uitsluitend: een records management en/of documentair systeem) moet voldoen om een aanbesteding te kunnen doorstaan. Een getoetste software oplossing inzetten in een zelf niet toetsbare organisatie is geen recept voor succes. De terechte nadruk die in nieuwere regelgeving en inspectiekaders gelegd wordt op kwaliteitssystemen vraagt om toetsbare organisaties. NEN 15489 biedt daarvoor de kaders. NEN 2082 (als rechtstreeks aansluitend bij NEN 15489) mag daarom best een ander, duidelijker imago krijgen als pure softwarenorm. Dat vraagt (beperkte) herziening van de norm’.
Tags: Compliance, Opslag, Standaardisatie
ODF 2.1. eindelijk een feit
okt 3, 2011 IT Standaarden
Na vijf jaar voorbereiding zijn de specificaties van Open Document Format 1.2 goedgekeurd. Versie 1.2 biedt betere ondersteuning van spreadsheets. De specificaties van ODF 1.2 zijn nu officieel goedgekeurd door de open standaardenorganisatie OASIS. Versie 1.2 is een flinke verbetering ten opzichte van versie 1.1, die in 2006 werd uitgebracht. ODF 1.2 stond voor een jaar later gepland, maar liep grote vertraging op.
De belangrijkste vernieuwing is de verbeterde ondersteuning van spreadsheets. Versie 1.1 kende gebreken op het gebied van spreadsheets. Zo ontbrak de complete beschrijving van formules. Versie 1.2 heeft wel een eenduidige omschrijving van spreadsheetformules.
Ook nieuw in ODF 1.2 is de ondersteuning van het Resource Description Framewok (RDF). Deze W3C-standaard laat gebruikers tekst in documenten linken naar andere zaken dan alleen een URL, zoals een V-Card of een agenda-item. De nieuwe versie moet ODF aantrekkelijker maken voor het bedrijfsleven.
Tags: ODF, Standaardisatie
Standaarden GEO-Informatie “verplicht”
mrt 29, 2011 IT Standaarden
28 maart 2011
Het College Standaardisatie heeft de geo-standaarden op de lijst met open standaarden voor ‘pas toe of leg uit’ gezet. Deze standaarden moeten het voor partijen in de publieke sector en daarbuiten eenvoudiger en efficiënter maken om geografische informatie te vinden, uit te wisselen en te gebruiken. Dat maakte voorzitter Nico Westpalm van Hoorn van het Forum Standaardisatie bekend tijdens het NOiV Jaarcongres op 24 maart in Utrecht. Eind 2010 besloot het College positief over opname van de samenhangende set geo-standaarden op de lijst, mits werd voldaan aan een aantal voorwaarden. Daaraan is inmiddels voldaan. De stap betekent dat elk overheidsorganisatie voortaan verplicht is de set geo-standaarden – voor zover van toepassing – te implementeren. De overheid maakt veel gebruik van geografische informatie, bijvoorbeeld bij het maken van ruimtelijke plannen. Geo-standaarden worden gebruikt door onder meer het Kadaster, Rijkswaterstaat, de waterschappen en provincies, maar ook door marktpartijen (zoals projectontwikkelaars en bouwbedrijven). Om te waarborgen dat geografische informatie tussen deze organisaties kan worden uitgewisseld, zijn geo-standaarden ontwikkeld die voortbouwen op internationale standaarden. Geonovum, de organisatie die ernaar streeft om geo-informatie van de publieke sector breed toegankelijk te maken, draagt zorg voor het beheer van de geo-standaarden.
Tags: GEO Informatie, Standaardisatie
Open standaard Augmented Reality
mrt 8, 2011 IT Standaarden
7 maart 2011
Onderzoekers van Georgia Tech, onderdeel van de universiteit van Georgia, hebben een standaard ontwikkeld die kan worden gebruikt voor augmented reality in de mobiele browser. Dit moet het uitwisselen van informatielagen vergemakkelijken. De standaard is ontwikkeld met html en kml (Keyhole Markup Language), dat door Google wordt gebruikt voor zijn diensten Maps en Earth. Daarnaast hebben de ontwikkelaars een aantal eigen protocollen gemaakt voor de nieuwe standaard. Het geheel wordt door de makers van Georgia Tech Kharma (KML/HTML Augmented Reality Mobile Architecture) genoemd. Hiermee moet een enkele browser alle vormen van augmented reality kunnen weergeven. Momenteel heeft elke augmented reality-applicatie, zoals Layar, zijn eigen informatielagen, waarbij derden overigens wel zelf lagen kunnen maken voor de app. Het uitwisselen van lagen tussen verschillende applicaties is echter vaak niet mogelijk. Georgia Tech heeft een speciale browser, genaamd Argon, ontwikkeld die gebruik kan maken van Kharma-code. De browser is bedoeld om informatielagen te tonen die door softwareontwikkelaars is gemaakt. De broncode voor Argon wordt in de toekomst vrijgegeven, waarna de onderzoekers hopen dat ontwikkelaars van augmented reality-apps er gebruik van gaan maken. Daarnaast is het doel om de code onderdeel te maken van Webkit, de browserengine die onder andere door Apple en Google wordt gebruikt in hun mobiele besturingssystemen iOS en Android.
Tags: Augmented Reality, Standaardisatie
De illusie van HTML5
jan 22, 2011 IT Infrastructuren
25 januari 2011
Over html5 is veel te doen. Html5 gaat de wereld verbeteren. Het maakt video-plugins overbodig, zet AJAX aan de kant, gooit Flash overboord, en helpt browserverschillen en –incompatibiliteit te voorkomen. Html5 lijkt een echte, officiële standaard. Het is niet opgedrongen vanuit één leverancier, het is geen technologie die door marktaandeel de facto dé standaard is. Alleen is het nog maar de vraag wat html5 wanneer omvat. Wat nu ‘html5 ready’ is, is dat straks niet meer. In afwachting van de officiële snapshot is html5 onderhevig aan veranderingen. Webstandaardenorganisatie W3C waarschuwt daar zelf voor. Bedrijven en ontwikkelaars die html5 implementeren, maar niet deelnemen aan de W3C-discussies over de standaard, lopen grote kans dat ‘de specificatie onder hun voeten vandaan wordt veranderd op incompatibele wijze’. Het W3C adviseert dan ook meedoen. ‘Leveranciers die de specificatie willen implementeren voordat het de status van ‘candidate recommendation’ bereikt, moeten deelnemen aan de mailinglijsten en discussies van de W3C-werkgroep’. Alleen gaat die html-werkgroep van de standaardenorganisatie niet over de html5-standaard.
Tags: Standaardisatie
Een nieuw formaat voor beeldopslag ?
okt 2, 2010 Archieven, Opslag (Storage)
1 oktober 2010
Google heeft een nieuw beeldformaat ontwikkeld. Het WebP-formaat is open source en biedt een hogere compressie dan JPEG en JPEG 2000 bij gelijke beeldkwaliteit. Google heeft ook een conversietool voor WebP uitgebracht. Volgens Google maken plaatjes en foto’s ongeveer 65 procent uit van het aantal verstuurde bytes bij het laden van webpagina’s. Een groot deel daarvan is afkomstig vanJPEGs. Het nieuwe WebP-beeldformaat levert volgens Google een reductie van gemiddeld bijna veertig procent op wat betreft grootte van het beeldbestand. Net als JPEG is WebP een lossy compressiemethode, en daardoor volstrekt ongeschkt voor de langdurige bewaring van beeldmateriaal. Google baseert zich bij zijn claims op een vergelijkend onderzoeken dat het heeft uitgevoerd tussen WebP, Re-JPEG en JPEG 2000. Google heeft deze drie compressiemethodes losgelaten op een dataset van in totaal 900.000 plaatjes, waarbij het grootste gedeelte bestond uit JPEG-bestanden. Bij WebP leverde dat een gemiddelde afname in bestandsgrootte op van bijna veertig procent. Re-JPEG en JPEG 2000 bleven in de test steken op een percentage van respectievelijk 14,62 en 9,71 procent. Als parameter voor de beeldkwaliteit werd de signal-to-noise-ratio aangehouden.
Tags: Opslag, Standaardisatie
Kenniscentrum PDF/A in de lucht
jul 23, 2010 Archieven, IT Standaarden
23 juli 2010
Het kenniscentrum PDF/A heeft een aparte Benelux-afdeling opgericht die het belang van een eenduidig bestandsformaat voor bibliotheken, Documentaire Informatie Voorziening (DIV) en de archiefwereld onder de aandacht brengt in België, Nederland en Luxemburg. In navolging van Noord-Amerika en Italië is het de derde afdeling binnen de competentiegroep die PDF/A in een bepaald geografisch gebied onder de aandacht brengt. De Benelux-afdeling maakt deel uit van het PDF/A Competence Center dat in 2006 is opgericht. De organisatie heeft tot doel om informatie- en kennisuitwisseling op het gebied van langetermijn-archivering te bevorderen. Daarbij dient de norm ISO 19005: PDF/A als standaard. Deelnemende bedrijven zijn onder andere: Adobe, DO Consultancy, Document Dialog, DSM, Four Pees, Holland Ridderkerk, Livnara en Tall Components. Tijdens de oprichtingsbijeenkomst in Woerden is Dominique Hermans van DO Consultancy tot voorzitter benoemd. Frank Rem van Tall Components is aangesteld als vice-voorzitter.
Tags: Adobe, PDF, Standaardisatie
Minder, maar toch meer (?)
jul 6, 2010 IT Standaarden
6 juli 2010
Het stimuleringsplan voor open standaarden (in combinatie met open source) krijgt minder geld dan vorig jaar. Toen was het budget voor NOiV (Nederland Open in Verbinding) 1,35 miljoen, maar met een 'bonus' van 2,3 miljoen daar bovenop. Die 3,6 miljoen was volgens het NOiV krap. Voor 2010 wordt bijna 1 miljoen minder toegekend: 2,7 miljoen euro. Het ministerie van Economische Zaken (EZ) zet deze verlaging van budget neer als een verdubbeling. Dat meldt demissionair minister Maria van der Hoeven in de voortgangsrapportage over NoiV aan de Tweede Kamer. De 1,35 miljoen extra wordt vergeleken met het basisbudget dat jaarlijks geldt voor het actieplan. NOiV, tegenwoordig onderdeel van ICTU, claimde in februari vorig jaar al extra geld. Het stelde toen in het eigen jaarplan dat er 2,3 miljoen euro extra nodig was om de doelstellingen voor 2009 te halen. Hierna meldde EZ dat er geen sprake was van budgetverhoging, waarna het jaarplan offline gehaald werd. Staatssecretaris Heemskerk kende in maart de gevraagde 2,3 miljoen wel toe. Dit ondanks de afzwakking van het actieplan, dat niet langer dwingend voor gemeenten geldt.
Tags: Open Source, Politiek, Standaardisatie
Open standaarden een grondwettelijk fenomeen ?
jun 24, 2010 IT Standaarden
23 juni 2010
Maurice Schellekens van de Universiteit Tilburg stelt in een essay in het Open Source Jaarboek 2009-2010 dat door de opmars van IT overheidsinformatie alleen nog in technische formaten beschikbaar zal zijn. Hij signaleert het risico dat de in de Grondwet verankerde openbaarheid van bestuur in gevaar kan komen. De toegang tot die informatie moet daarom via open standaarden worden gegarandeerd. Schellekens meent dat de afhankelijkheid van IT erg ver gaat. 'Enerzijds geeft ICT de mogelijkheid om gegevens of feiten over burgers te verzamelen, uit die gegevens informatie te distilleren en die informatie te gebruiken ten behoeve van de bejegening van de burger', stelt hij. Maar vaak is er alleen nog digitale informatie waarvan niet altijd duidelijk is wat daar mee gebeurt. 'In dit verband valt te wijzen op recente discussies over het Elektronisch Patiëntendossier, het Elektronisch Kinddossier, de OV-Chipkaart en de kilometerbeprijzing. Open standaarden kunnen eraan bijdragen dat inzichtelijk wordt wat de ICT van de overheid kan en niet kan'. Omdat de Grondwet onder andere is gericht op het kunnen controleren van de overheid, moet de informatie wel toegankelijk zijn. 'Het is duidelijk dat open standaarden in het ICT-tijdperk een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan openbaarheid van het functioneren van de overheid', meent Schellekens. Om dat te realiseren stelt hij voor ook het gebruik van open standaarden in de Grondwet te verankeren.
Tags: Openbaarheid, Standaardisatie
Handreiking open documentstandaarden
mei 3, 2010 Document Management, IT Standaarden
3 mei 2010
Op 27 april is de ‘Handreiking open documentstandaarden voor de overheid’ verschenen, een publicatie met als doel om organisaties, en hun bestuurders, te helpen om te snappen hoe open standaarden voor documenten (ODF, PDF/A-1 en PDF1.7) kunnen worden gebruikt. ‘Zodat hun informatie zo kan worden georganiseerd en aangeboden dat verschillende ontvangers er probleemloos mee kunnen werken. Nu en in de toekomst’, zo laat Bert Bakker in het voorwoord optekenen. Bakker is voorzitter van de OpenDoc Society, een van de partijen die heeft meegewerkt aan de totstandkoming van de uitgave. Naast OpenDoc Society is meegewerkt aan de handreiking door de Koninklijke Bibliotheek, het Nationaal Archief, e-Overheid voor Burgers (Webrichtlijnen), de gemeenten Ede, Woerden, Gouda en Assen, KING (Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten), Vereniging van Nederlandse Gemeenten, OpenDoc Society, Digitaal Erfgoed Nederland, SABIC, Adobe, DO Consultancy en het ministerie van Justitie. De uitgave, een coproductie van het programmabureau NOiV en het Forum Standaardisatie, richt zich met name op coördinatoren, hoofden I&A en IT-architecten van overheden die op zoek zijn naar een eerste introductie op dit onderwerp. Volgens de makers van de publicatie zijn zij in eerste instantie verantwoordelijk voor een goede invoering en borging van standaarden op het gebied van gegevensopslag in hun organisatie.
Tags: Standaardisatie
Verplicht gebruik van open standaarden ?
apr 23, 2010 IT Standaarden
23 april 2010
Ministers uit 27 EU-landen willen open standaarden voor interoperabiliteit bij overheidsaanbestedingen. Eerder schrapte de Europese Commissie die voorwaarde juist uit een conceptversie. In een verklaring wordt opgeroepen tot 'efficient interoperable public services that emphasise open and transparent government and active participation, that promote the reuse of public sector information and thus potentially very important new user-driven service innovations, that increase the efficiency of government and lead to a measurable reduction in administrative burdens on citizens and businesses as well as contribute to a lowcarbon economy'. Verderop schrijven de ministers dat zij willen 'Embed innovation and cost effectiveness into eGovernment through the systematic promotion of open standards and interoperable systems'. Binnen de Europese Commissie heerst onduidelijkheid over open standaarden. Eurocommissaris Kroes is een voorstander van verplichte open standaarden, maar de Semantic Interoperability Centre Europe, een werkgroep die wordt aangestuurd door de Commissie, heeft vooralsnog een andere koers gekozen. De werkgroep is bezig met het European Interoperability Framework (EIF), dat richtlijnen biedt aan overheden over hoe ze ICT-keuzes moeten maken. Het raamwerk moet deze zomer worden afgerond.
Tags: Politiek, Standaardisatie
Microsoft wil niet aan eigen standaard
apr 6, 2010 Document Management, IT Standaarden
6 april 2010
Office 2010 houdt zich niet aan de Open XML-standaard, zoals die door ISO is goedgekeurd, maar aan de afgekeurde variant vol legacy issues. Volgens Microsoft gaat het om twee smaken. Er is opnieuw ophef over de status van Open XML, de documentstandaard ontworpen door Microsoft als alternatief op ODF. Eerder had het bedrijf aangegeven dat Office 2010 de goedgekeurde ISO-standaard zou ondersteunen, maar nu blijkt dat dit alleen de afgekeurde overgangsversie is. Daarmee breekt Microsoft zijn beloften en zal het worden gekielhaald door de internationale standaardengemeenschap, zo schrijft Alex Brown, zelf als voorzitter betrokken bij de stemming in de ISO over Open XML twee jaar geleden. Al eerder werd bekend dat Office 2007 geen ondersteuning meer krijgt. Maar ook Office 2010 gaat niet de definitieve versie implementeren, blijkt nu. Dat geldt voor de pre-release van Office 2010, maar ook voor de final versie, bevestigt Microsoft Nederland desgevraagd. Brown schrijft: 'The key breakthrough of the revision process was the splitting of the specification into two variant versions, called 'Strict' and 'Transitional'. The National Bodies confined all the technologies they found unacceptable to the Transitional format and dictated text to be included in the standard intended to prohibit its further use … I was convinced at the time, and remain convinced today, that the division of OOXML into Strict and Transitional variants was the innovation which allowed the Standard to pass. Enough National Bodies could then vote in good conscience for OOXML knowing that their preferred, Strict, variant would be under their control into the future while the Transitional variant (which – remember – they had effectively rejected in 2007) would remain purely for the purpose of accurately specifying old documents: a useful aim in itself'. Juist die verdeling in die twee specificaties lag toen enorm onder vuur.
Tags: Microsoft, OOXML, Standaardisatie