GovCert: staatsgeheimen niet beheerd zoals Archiefwet wil

Beveiligingsorgaan GovCert van de Nederlandse overheid gaat lichtvaardig om met staatsgeheimen en de staatsveiligheid. Het heeft namelijk de eigen administratie van cyberincidenten niet op orde, zo bleek recentelijk. Overheidsorganisaties hebben de plicht, vastgelegd in de Archiefwet, om hun administratie en documenten in ‘goede, geordende en toegankelijke staat’ te hebben en te houden. Dat geldt des te meer voor documenten over cyberaanvalllen, die als staatsgeheim zijn geclassificeerd. Dat zijn geen theoretische gevallen: er zijn de afgelopen jaren meerdere staatsbedreigende cyberaanvallen geweest.

De incomplete lijst met incidenten van Govcert heeft al politieke onrust veroorzaakt en is nu aanleiding voor een formeel verzoek tot onderzoek en handhaving. Onderzoeksjournalist Brenno de Winter heeft een verzoek hiertoe woensdag ingediend bij de Erfgoedinspectie. ’Er is gerede twijfel over de betrouwbaarheid van verslaggeving van security-incidenten bij Govcert, doordat de administratie incompleet blijkt te zijn. Terwijl dat een van de kerntaken van deze organisatie is. Dit is des te zorgelijker omdat het ook gaat om staatsgeheimen. Dat is te bizar voor woorden’, aldus De Winter.

Read the rest of this entry »

Kwaliteit digitale archivering onder druk

De Utrechtse archiefinspectie maakt zich zorgen over de toekomstige kwaliteit van de Utrechtse archieven. Overheden gaan steeds meer over van een papieren naar een digitale informatiehuishouding, maar passen hun wijze en organisatie van archivering daar niet (voldoende) op aan. Positief is de inspectie over de uitbreiding van de archiefbewaarplaatsen. Dat blijkt uit het gezamenlijk jaarverslag over 2009-2010 van de provinciale archiefinspecties van Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland en Flevoland.

Het risico op verlies van bedrijfskritische informatie is groot, omdat de organisatie, formatie en het opleidingsniveau van de archiefmedewerkers bij veel overheidsorganisaties nog niet aangepast is op de digitalisering. Vanwege het volgend jaar in werking tredend nieuwe interbestuurlijk toezicht, waarbij de provincie meer op afstand komt te staan, is het van belang dat de organisaties op korte termijn orde op zaken stellen. Het benoemen van een gemeentearchivaris en het uitvoeren van het horizontale gemeentelijke archieftoezicht door een gemeentelijk archiefinspecteur is daarbij essentieel.

Read the rest of this entry »

The digital dark age

Een intrigerende en interessante film over een toekomst waarin mensen de gegevens, literatuur, kunst, foto’s en archieven van voorgaande generaties niet meer kunnen benaderen. Dat zwartgallige beeld van een toekomst kan aan onze horizon te ontwaren zijn. Zie hoe fragiele, snel verouderende systemen voor de opslag van data tot een Dark Age kunnen leiden. Een fantastische intro in digitale duurzaamheid !

 

Bijzondere Commissie Archieven van de Raad voor Cultuur dient ontslag in

10 december 2010

Vandaag hebben de leden van de Bijzondere Commissie Archieven (BCA) van de Raad voor Cultuur met onmiddellijke ingang hun ontslag aangeboden. De leden menen dat zij niet meer onafhankelijk en integer kunnen optreden als gevolg van een verschil van inzicht met de Algemeen Secretaris van de Raad over de uit te brengen adviezen. De BCA is de commissie die voor de Raad voor Cultuur advies uitbrengt over de selectielijsten die archiefvormers bij de overheid verplicht zijn te maken. Met behulp van deze lijsten zijn overheidsorganen in staat te bepalen welke informatie als cultureel erfgoed blijvend zal worden bewaard en welke na verloop van tijd mag worden vernietigd. De BCA let bij de beoordeling van selectielijsten op de het historisch belang in algemene zin, de belangen van de recht- en bewijszoekende burger en het belang voor de bedrijfsvoering bij de betreffende overheidsorganisatie. Deze adviesfunctie is vastgelegd in de Archiefwet. Daarnaast geeft de BCA gevraagd en ongevraagd (pre-)advies over algemene kwesties met betrekking tot archiefwaardering en –selectie.

Read the rest of this entry »

Akte van Redemptie heeft nog actueel belang

10 november 2010

Onlangs kwam een oud archiefstuk in het nieuws: de akte van Redemptie uit 1576 die het kappen van bomen en de verkoop van het Haagse Bos en waranden (aangrenzende Malieveld en Koekamp) verbiedt. De handtekening van Willem van Oranje beschermt ook vandaag de dag dit natuurgebied tegen bezuinigings- en bouwplannen van de overheid. Het Nationaal Archief en het Haags gemeentearchief bewaren elk een kopie van de akte die tijdens de Tachtigjarige oorlog het licht zag. De Opstand van de Nederlanden tegen Spanje kostte veel geld. De regering van het gewest Holland, de Staten van Holland, wilde in 1575 met de verkoop van het Haagse groen nieuwe fondsen aanboren om de oorlog tegen de Spanjaarden voort te kunnen zetten. Maar de Haagse burgerij kwam tegen deze plannen in verzet. Men vroeg het bos te sparen.

Read the rest of this entry »

Monk brengt oude handschriften digitaal in beeld

1 november 2010

Het Target project, het grootste publiek-private ICT project in Nederland, heeft een uniek testbed opgeleverd. Het testbed kan nu 1,5 petabytes (1 petabyte = 1.000.000 gigabytes) aan data opslaan en verwerken en zal uiteindelijk een capaciteit hebben van maar liefst 10 petabytes – een hoeveelheid data gelijk aan een stapel DVD’s met een hoogte van 30 x de Martinitoren. Het Target testbed bestaat uit een grote hoeveelheid harde schijven en tapes, die samen één groot opslagsysteem vormen. Het bijzondere aan het Target testbed is het feit dat schijven (en tapes) zich op vier verschillende locaties (storage pools) bevinden in verschillende systemen. Door een ‘state of the art’ netwerk en de gecombineerde kracht van deze systemen ontstaat een zeer snel opslagsysteem met een grote opslagcapaciteit. Deze enorme verwerkingscapaciteit maakt het Target testbed uniek in de wereld. Target is in eerste instantie geïnitieerd door toepassingen binnen de sterrenkunde, één van deze toepassingen is de Lofar radiotelescoop, van stichting Astron. Lofar is ‘s werelds grootste radiotelescoop, bestaande uit lage frequentie antennes die verspreid staan over Noord-Oost Nederland en Europa. Astron zal het testbed gebruiken voor de opslag van de gigantische hoeveelheid gegevens van Lofar in het Lofar Long Term Archief.

Read the rest of this entry »

Archief van Ernest Hemingway online

14 oktober 2010

Het archief van de Amerikaanse schrijver Ernest Hemingway in de Cubaanse hoofdstad Havana wordt gedigitaliseerd en online beschikbaar gesteld. Dat gebeurt in het John F. Kennedy Presidential Library & Museum in Boston. EMC levert de benodigde hard- en software. Dit wordt mogelijk gemaakt door de non-profit organisatie Finca Vigia Foundation. Deze stichting, vernoemd naar het huis van Hemingway nabij Havana, wordt ondersteund door een initiatief van EMC voor archieferfgoed. Dit goede doel digitaliseert en archiveert documenten van historische waarde ten behoeve van onderzoek en onderwijs. Hemingway woonde tussen 1940 en 1960 in zijn huis Finca Vigia, dat vlakbij de Cubaanse hoofdstad Havana ligt. Na de Cubaanse revolutie van 1959 liet hij alles achter en pleegde in de Noord-Amerikaanse staat Idaho in 1961 zelfmoord. Sindsdien hebben de communistische machthebbers onder leiding van Fidel Castro via een staatsinstelling zich ontfermd over het archief van de Amerikaanse schrijver.

Read the rest of this entry »

Een nieuw formaat voor beeldopslag ?

1 oktober 2010

Google heeft een nieuw beeldformaat ontwikkeld. Het WebP-formaat is open source en biedt een hogere compressie dan JPEG en JPEG 2000 bij gelijke beeldkwaliteit. Google heeft ook een conversietool voor WebP uitgebracht. Volgens Google maken plaatjes en foto’s ongeveer 65 procent uit van het aantal verstuurde bytes bij het laden van webpagina’s. Een groot deel daarvan is afkomstig vanJPEGs. Het nieuwe WebP-beeldformaat levert volgens Google een reductie van gemiddeld bijna veertig procent op wat betreft grootte van het beeldbestand. Net als JPEG is WebP een lossy compressiemethode, en daardoor volstrekt ongeschkt voor de langdurige bewaring van beeldmateriaal. Google baseert zich bij zijn claims op een vergelijkend onderzoeken dat het heeft uitgevoerd tussen WebP, Re-JPEG en JPEG 2000. Google heeft deze drie compressiemethodes losgelaten op een dataset van in totaal 900.000 plaatjes, waarbij het grootste gedeelte bestond uit JPEG-bestanden. Bij WebP leverde dat een gemiddelde afname in bestandsgrootte op van bijna veertig procent. Re-JPEG en JPEG 2000 bleven in de test steken op een percentage van respectievelijk 14,62 en 9,71 procent. Als parameter voor de beeldkwaliteit werd de signal-to-noise-ratio aangehouden.

Read the rest of this entry »

Toegankelijkheid van een e-depot

25 september 2010

Frank van Meir schreef voor de afsluiting van zijn masteropleiding Archiefwetenschap een scriptie over de toegankelijkheid van een e-depot: het geheel van organisatie, beleid, processen en procedures, financieel beheer, personeel, databeheer, databeveiliging en aanwezige hard- en software, dat het duurzaam beheren van te bewaren digitale archiefbescheiden mogelijk maakt. De focus ligt op de elementen beleid, processen en procedures en personeel van het e-depot. Begrippen (zoals archief, metadata en context) die in dit kader relevant zijn worden verduidelijkt in relatie tot duurzame toegankelijkheid. Van Meir gaat in op de ontwikkelingen in de archief- en DIV wereld die betrekking hebben op duurzame toegankelijkheid van ‘born digital’ archiefdocumenten. Zijn uitdaging hierbij was om een brug te slaan tussen archief- en DIV wereld. Op basis van literatuuronderzoek zijn bouwstenen verzameld of geformuleerd om een model (representatiemodel) te ontwikkelen dat bijdraagt aan de duurzame toegankelijkheid van een e-depot. Het ontwikkelde model heeft de contextbenadering van een digitaal archief als uitgangspunt. De nadruk ligt op representaties en metadata, die niet alleen betrekking hebben op het archiefdocument, maar vooral op de interne en externe omgevingscontext van het archiefdocument. Dat houdt ook in dat gekeken is naar de wijze waarop archiefdocument en contextinformatie worden gemodelleerd. De toepasbaarheid van het representa-tiemodel is getoetst aan een gemeentelijk archief. Met het representatiemodel is een poging gedaan om antwoorden te vinden op de vooraf gestelde onderzoeksvragen. Met als hoofdvraag: Hoe is de toegankelijkheid van ‘born digital’ archiefdocumenten te borgen en te verzorgen voor een e-depot? Dit is een bewerkte versie, van de originele scriptie van mei 2010. In de originele versie is een verslag opgenomen van de toets van het representatiemodel. Deze is hier weggelaten waardoor de nadruk meer komt te liggen op het ontwikkelde model.

Frank van Meir

Read the rest of this entry »

Kwaliteitszorg bij archieven. Een vergelijkende studie naar kwaliteitszorg binnen erfgoedsector

25 september 2010

Kwaliteitszorg is in de archiefsector nog een relatief onbekend begrip, in tegenstelling tot andere erfgoedsectoren zoals bibliotheken en musea. Wordt door bibliothecarissen en museummedewerkers begin jaren negentig al uitgebreid gediscussieerd over het onderwerp kwaliteitszorg, bij archieven krijgt dit onderwerp pas sinds eind jaren negentig wat meer aandacht. Om die reden heeft één van de archivarissen van het Regionaal Archief Nijmegen, Hella Timmermans-Brandt, haar masterscriptie voor de studie Archiefwetenschap aan de Universiteit van AMsterdam, gewijd aan het onderwerp kwaliteitszorg. H et begrip kwaliteitszorg definieert zij in haar scriptie als het aansturen van een continu verbeterproces om zo aan de kwaliteitseisen te kunnen voldoen. In basis is kwaliteitszorg dus niets meer als het continue willen verbeteren van je product of dienst; een uitgangspunt dat elke archiefinstelling zal aanspreken. In deze scriptie wordt een introductie gegeven op het concept kwaliteitszorg. Vervolgens wordt op basis van vergelijkend onderzoek bij bibliotheken en musea een totaalvisie gepresenteerd op de wijze waarop kwaliteitszorg binnen de archiefsector vormgegeven kan worden. Hiermee vormt deze scriptie niet alleen een goede start voor elke archivaris die iets meer wil weten over kwaliteitszorg maar kan deze scriptie ook als uitgangspunt dienen bij bestuurders die kwaliteitszorg willen toepassen in het archiefbestel of in hun eigen organisatie.

Hella Timmermans-Brandt

Read the rest of this entry »

Romeins Archief in Utrecht

29 juli 2010

Op 9 juli is in het archeologisch depot van de provincie Utrecht een unieke vondst gepresenteerd uit de Romeinse tijd. Het gaat om een verzameling van meer dan 100 fragmenten van schrijfplankjes uit het Romeinse fort Fectio in Bunnik-Vechten. Het is voor het eerst dat in Nederland aan de grens van het Romeinse Rijk een dergelijke ontdekking is gedaan. De verzameling is verder bijzonder omdat een groot aantal plankjes vrij compleet is en redelijk goed bewaard is gebleven. De houten schrijfplankjes zijn in de jaren 70 gevonden door twee amateurarcheologen ten noorden van het Romeinse fort, waar Rijkswaterstaat werkte aan een wegverbreding van de A12 en A27. Bij het afgraven van de stortgrond langs de snelweg kwamen de plankjes tevoorschijn. De bijzondere vondst is nu overgedragen aan het archeologisch depot van de provincie Utrecht. Inventariserend onderzoek van het archeologisch adviesbureau Hazenberg Archeologie en de Vrije Universiteit uit Amsterdam wijst uit dat het waarschijnlijk gaat om officiële documenten uit het militair archief van het nabijgelegen stafgebouw van de Romeinse troepen. Daarbij valt te denken aan oorkondes, schuldverklaringen, contracten of testamenten. Vermoedelijk zijn de schrijfplankjes bij het opruimen van het archief in de Rijn gegooid, waar deze na tweeduizend jaar in de bedding van de rivier zijn terug gevonden.

Read the rest of this entry »

Kenniscentrum PDF/A in de lucht

23 juli 2010

Het kenniscentrum PDF/A heeft een aparte Benelux-afdeling opgericht die het belang van een eenduidig bestandsformaat voor bibliotheken, Documentaire Informatie Voorziening (DIV) en de archiefwereld onder de aandacht brengt in België, Nederland en Luxemburg. In navolging van Noord-Amerika en Italië is het de derde afdeling binnen de competentiegroep die PDF/A in een bepaald geografisch gebied onder de aandacht brengt. De Benelux-afdeling maakt deel uit van het PDF/A Competence Center dat in 2006 is opgericht. De organisatie heeft tot doel om informatie- en kennisuitwisseling op het gebied van langetermijn-archivering te bevorderen. Daarbij dient de norm ISO 19005: PDF/A als standaard. Deelnemende bedrijven zijn onder andere: Adobe, DO Consultancy, Document Dialog, DSM, Four Pees, Holland Ridderkerk, Livnara en Tall Components. Tijdens de oprichtingsbijeenkomst in Woerden is Dominique Hermans van DO Consultancy tot voorzitter benoemd. Frank Rem van Tall Components is aangesteld als  vice-voorzitter.

Read the rest of this entry »