The Theoretical Framework of the ‘Archive-as-Is’

Op 12 december werd Archives in Liquid Times (Stichting Archiefpublicaties, ‘s-Gravenhage, 2017) gepresenteerd op een mini-symposium in Amsterdam. Ik presenteerde daar het theoretisch framework dat ik de afgelopen jaren ontwikkeld heb met een blik vanuit de archiefvormer en gebruik makend van de bestaande archieftheorie. Het resultaat is een archieftheorie, gebaseerd op filosofisch pragmatisme, met een zeer directe link naar de praktijk van alledag en met de focus op de bijdrage van archieven en ‘records’ aan de doelstellingen en de strategie van een organisatie. Als er namelijk iets niet is gebeurt bij de bestaande archieftheorie is het een verbinding leggen met de doelstellingen die organisaties hebben en het benadrukken van de waarde die een archief heeft voor de economische en maatschappelijke activiteiten van een organisatie. De eerste twee hoofdstukken van het boek introduceren het framework.

Citatie:

G.J. van Bussel, ‘The Theoretical Framework of the ‘Archive-as-Is’. An Organization Oriented view on Archives. Part I. Setting the Stage: Enterprise Information Management and Archival Theories’, F. Smit, A. Glaudemans, en R. Jonker (eds.), Archives in Liquid Times (Stichting Archiefpublicaties, ‘s-Gravenhage, 2017), pp. 16-41. Zie hier voor een download.

G.J. van Bussel, ‘The Theoretical Framework of the ‘Archive-as-Is’. An Organization Oriented view on Archives. Part II. An Exploration of the ‘Archive-as-Is’ Framework’, F. Smit, A. Glaudemans, en R. Jonker (eds.), Archives in Liquid Times (Stichting Archiefpublicaties, ‘s-Gravenhage, 2017), pp. 42-71. Zie hier voor een download.

Archives in Liquid Times is in zijn geheel in verschillende formaten te downloaden via de site van de KVAN/S@P.

Share This:

Blockchains en Archivering

Rond 2008 werd de blockchain bedacht als een van de antwoorden op het wegvallen van het vertrouwen in de banken als bemiddelaars in financiële transacties. Het is bedacht om betalingen te verrichten met bitcoins, een alternatieve munt die zonder tussenkomst van banken wordt gebruikt. In hoeverre kan de blockchain gebruikt worden in archivering?

Een nieuwe publicatie over het nut van de Blockchain voor archivering in Archievenblad, 2017, nummer 10, pp. 8-11. Voor een PDF-downlaod klik hier.

Een wijziging: op pagina 11 staat onder Doel? geschreven: Algemene verordening perssonsgegevens. Dit hoort te zijn: Algemene verordening gegevensbescherming.

Share This:

AI is not good or bad, nor is it neutral, TEDx van Lokke Moerel

In een TEDx in Amsterdam ging prof.dr. Lokke Moerel, hoogleraar Global ICT Law aan de Universiteit van Tilburg, in op de positieve en negatieve aspecten van kunstmatige intelligentie. Ze gaat uitgebreid in op de grote impact die kunstmatige intelligentie heeft op de ontwikkeling van (en het bewustzijn aangaande) menselijke vooronderstellingen. Want kuntmatige intelligentie kan die vooroordelen ten goed en ten kwade tot uitdrukking brengen. Het is immers niet neutraal. De kwaliteit van de data die door de algoritmes wordt geanalyseerd is sterk bepalend voor wat die ‘intelligentie’ kan doen. Lokke Moerel behoort tot de belangrijkste privacy advocaten ter wereld. Ze is onderdeel van het privacy en cybersecurity team van het Amerikaanse advocatenkantoor Morrison & Foerster. De Ted-talk hieronder schetst in tien minuten de essenties van het feit dat AI niet neutraal is.

Share This:

ZZP

In de informatiesector werken vele ZZP’ers. Velen hebben daar zelf voor gekozen. Een grote groep uit nood: een vaste baan werd verloren en de hypotheek moet worden betaald. Dat leidt tot onwenselijke si­tuaties.

In november 2016 schreef Ellen ter Gast, ZZP-docent bio-ethiek aan de Universiteit Leiden, in de Volks­krant over de opmars van ZZP’ers in het Hoger Onderwijs. ZZP-docenten zijn voordelig voor de onder­wijsin­stel­ling. Geen loonheffingen. Geen risico bij ziek­te. Alleen produc­tieve uren worden be­taald. Professionele ontwikkeling is voor rekening van de ZZP’er: die houdt immers voor eigen rekening zijn/haar vak bij. De onderwijsin­stel­ling bepaalt hoeveel uren in re­kening kunnen worden gebracht en het maximale be­drag per uur. 40 à 45 euro per uur wordt voor ZZP-do­centen ‘normaal’ geacht. Opbou­wen van een pen­sioen en een arbeids­onge­schiktheids­verze­kering wordt zo goed als onmogelijk.

Lees verder op mijn blog Bevlogen Bespiegelingen

Share This:

The Google Boys

Google’s opkomst en groei is een belangrijke factor in de enorme ontwikkeling van het Internet. Google slaagde in de missie om informatie beter vindbaar en toegankelijk te maken. Het werd de grootste search engine omdat het betere resultaten gaf, sneller relevante resultaten gaf dan de concurrentie en gebruikers het gevoel gaf te vinden wat ze zochten. Het algoritme is geheim, uiteraard. In 2005 maakte het Biography Channel een documentaire over de oprichters van het bedrijf, Larry Page and Sergey Brin, en dat werd tegelijkertijd ook een documentaire over het bedrijf zelf. Het is twaalf jaar oud en ontegenzeggelijk verouderd, maar is desalniettemin nog steeds zeer de moeite waard

Share This:

Zootje

De overheid staat de inlichtingendiensten toe 42 persoonlijke gegevens vast te leggen bij elke boeking van een vliegticket binnen Europa. Daar zijn gegevens bij over bij­voorbeeld ‘voedselvoorkeuren’, die geen verband hebben met het ticket dat geboekt is. Ze mogen vijf jaar worden bewaard, maar niemand weet of ze worden vernietigd. Het is een voorbeeld van het verzamelen van persoonlijke gegevens (oneerbiedig: datagraaien) waar vooral sinds we online zijn geen rem meer op lijkt te staan.

Het verzamelen van persoonlijke data is de kern van de digitale revo­lutie. We zijn uren bezig met de online verbin­dingen die het Internet biedt. Wouter van Noort schreef er een boeiend boek over: Is daar iemand? Hoe de smartphone ons leven beheerst. Hij beschrijft hoe we zo verslaafd zijn geraakt dat we onze ziel en zaligheid toever­trouwen aan internetbedrijven als Facebook, Twitter, Instagram, en andere.

Lees verder op mijn blog Bevlogen Bespiegelingen

Share This:

Blockchain Mania

Eind 2016 publiceerde Victoria Lemieux, associate professor aan de University of British Columbia in Vancou­ver, in het Records Management Journal een artikel over ‘trusted records’ en de rol van blockchain technolo­gie. Dat artikel kwam op een moment dat de blockchain ‘hype’ werd.

Een blockchain is een database (een register, ‘ledger’) waarin meerdere, wereldwijd ver­spreide computers sa­menwerken om versleutelde blokken informatie (‘blocks’) op te slaan. Elk nieuw blok bevat via versleutelde co­deringen (‘hashes’) ook de codering van het blok ervoor. Zo ontstaat een keten (’chain’) met volledige en on­muteerbare informatie. Bij de Bitcoin-toepassing (waarin de technologie voor het eerst gebruikt werd) is deze database publiek toegankelijk. De essentie van de technologie is dat informatie decentraal wordt bewaard, authentiek en inte­ger is en niet kan worden gemu­teerd. Ideaal voor bewijs en archivering, want de authenti­citeit, integriteit en be­reikbaarheid van de in­formatie worden gewaarborgd.

Lees verder op mijn blog Bevlogen Bespiegelingen

Share This:

Warped priorities in the Information Age

In de tijd van Twitter kan informatie en kennis sneller plaatsvinden dan ooit tevoren. Hoe gebruiken we echter dit communicatiekanaal? Zoals de samensteller van deze infographic aangeeft: ‘Well, we mostly use it to talk about a bunch of useless crap’. Beetje sterk uitgedrukt, maar het geeft (voor de US in ieder geval voor wat betreft 2013) enkele voorbeelden die dat wel bevestigen. Interessante infographic, die vastlegt wat wel veelal het gevoel is bij deze social media.

Share This:

Data never sleeps

Domo presenteerde voor de vijfde keer de ‘Data Never Sleeps 5.0’ infographic. De infographic geeft een visueel overzicht van het online gedrag van de internetgebruikrs. De infographic laat zien hoeveel data elke minuut online gegenereerd worden op de populaire platformen, zoals Snapchat, Instagram, Amazon, Twitter, Netflix, Spotify en anderen. Domo introduceerde deze infographic voor het eerst in 2013, als een snapshot in het volume en de snelheid waarin data online worden gegenereerd en gedeeld.

Share This:

The Blockchain and Us

Ga een half uur lang zitten en luister kijk naar deze documentaire uit 2017. Het vertelt over de transformerende kracht van de Blockchain. De intro op de site van het project vertelt het als volgt: ‘Economist and filmmaker Manuel Stagars portrays this exciting technology in interviews with software developers, cryptologists, researchers, entrepreneurs, consultants, VCs, authors, politicians, and futurists from the United States, Canada, Switzerland, the UK, and Australia. How can the blockchain benefit the economies of nations? How will it change society? What does this mean for each of us? The Blockchain and Us is no explainer video of the technology. It gives a view on the topic, makes it accessible and starts a conversation about its potential wider implications in a non-technical way. The film deliberately poses more questions than it answers’.

Share This:

Big Data: Biomedicine

Een korte film van ongeveer 20 minuten over de effecten van big data op de ontwikkeling van biomedisch onderzoek. Digitale data worden verzameld en geanalyseerd. De structurering, het delen en het analyseren van deze data zijn cruciaal voor de toekomst van de geneeskunde. Een snelle blik in de ontwikkelingen en de toepassing van big data analyse in biomedische gegevens.

 

Share This:

E-Depot

De lezers van deze columns weten dat ik niet onder de indruk ben van de wijze waarop overheidsorganen om­gaan met informatie. Digitale archieven zijn bij een groot deel van de over­heidsorganen niet op orde. In 2014 toonde ICTU dat al aan. Bestuurders zien het pro­bleem. Begin 2015 verspreidde een aantal burgemeesters een brand­brief met de boodschap dat de overgang van papier naar digitaal te on­door­dacht is doorgevoerd. Ze schrijven dat ‘bij digitale informatie al bij het ont­staan na­gedacht te worden over de archivering’. Dat gebeurt bijna nergens. De schrijvers vinden dat de informatiehuishouding op orde moet wor­den gebracht, waarna een e-depot moet worden ingericht om te voorkomen dat de eerste decennia van deze eeuw de slechtst gedocu­menteerde ooit zullen worden.

De term e-depot wordt gebruikt in veel verschillende betekenissen. De formele omschrij­ving (uit de richtlijn Eisen Duurzaam Digitaal Depot, ED3) stelt dat het gaat om ‘het geheel van organisatie, beleid, processen en procedures, financieel beheer, perso­neel, databeheer, databeveiliging en aanwezige hard- en software, dat het duurzaam beheren van te bewaren digitale archief­bescheiden mogelijk maakt’. Die omschrijving wijst op een organisatie, die een digitaal archief beheerd. In de dagelijkse praktijk wordt niet over een organisatie gespro­ken, maar over een technische oplossing. Vreemd, want een e-depot is geen tech­nisch pro­bleem.

Lees verder op mijn blog Bevlogen Bespiegelingen

Share This:

Bananenrepubliek

De ambities zijn torenhoog. De beloften fabuleus. De realiteit dramatisch.

Dat is informatietechnologie binnen (semi-)overheidsorganisaties.

IT-treurnis alom.

In februari 2017 sprak het FD over het Kadaster, waar de toegangsbeveiliging niet op orde is, waar historische gegevens kunnen worden gewijzigd en waar gebruik gemaakt wordt van onveilige nauwelijks ondersteunde besturingssystemen. Zembla maakte melding van (opnieuw) problemen bij de Belastingdienst, waar de autorisatie dusdanig slecht is geregeld dat identiteitsfraude mogelijk is, toegang tot gegevens van belastingbetalers niet wordt gecontroleerd en waarbij persoonlijke gegevens (mogelijk) mee naar huis zijn genomen. Volgens een onderzoek van Women in Cybersecurity naar 97 ziekenhuizen bleek dat een groot deel ervan persoonsgegevens via de webformulieren op hun websites niet beveiligt. In maart bleek (volgens RTV Rijnmond) dat binnen de gemeente Rotterdam de beveiliging van persoonsgegevens tekortschiet, e-mailcorrespondentie eenvoudig kan worden ingezien en wachtwoorden zo ongeveer op straat liggen. Dat kan worden aangevuld met problemen in de gemeenten Amstelveen, Amsterdam, Kampen, Leiden en Zwolle. En als klap op de vuurpijl krijgt volgens het AD de Nationale Politie het ‘nieuwe’ archiefsysteem Documentum niet werkend, ondanks een investering van 51.000 manuren, 12,7 miljoen euro aan licentiekosten en onderhoud en 2,5 miljoen euro voor het in bedrijf houden van het ‘oude’ archiefsysteem.

Lees verder op mijn blog Bevlogen Bespiegelingen

Share This:

Geloof

‘There are facts, and there are beliefs, and there are things you want so badly to believe that they become as facts to you’.

Julie Beck, een redacteur van The Atlantic, ging op 13 maart in op het verschijnsel dat ‘geloven dat iets waar is’ een belangrijke rol speelt bij de ontkenning van ‘undeniable facts’. In de psychologie wordt dat cognitieve dissonantie genoemd, de spanning die ontstaat bij het horen van feiten of opvattingen of het vertonen van gedrag, strijdig met eigen overtuigingen, waarden en normen.

De sociaal-psycholoog Leon Festinger beschreef dit verschijnsel, samen met zijn collega’s Henry Riecken en Stanley Schachter, al in 1957 in When Prophesy Fails. Dat boek begint met de regel dat ‘A man with a conviction is a hard man to change. Tell him you disagree and he turns away. Show him facts or figures and he questions your sources. Appeal to logic and he fails to see your point’.

Lees verder op mijn blog Bevlogen Bespiegelingen

Share This:

Three Keys to Digital Preservation: Management, Technology, and Content.

Dit is een webinar van Edward Corrado en Heather Moulaison Sandy dat de basisprincipes van digital preservation onderzoekt en bespreekt, beginnend met een omschrijving van wat het is. Ze bespreken vervolgens de drie fundamentele en intergerelateerde facetten van digital preservation: management, technologie, en content. Het webinar kijkt ook naar de levensloop van digitale objecten, waar op gelet moet worden als preservaeringsprojecten worden opgestart, duurzame technieken en de beschikbare modellen en technische resources die beschikbaar zijn. Het webinar duurt een uur, maar geeft in een kort bestek een vrij volledig overzicht van de stand van zaken.

Share This:

Lost Forever: The art of film preservation

Een korte documentaire (van ongeveer een half uur) over de ins en outs van het preserveren van films. Interessante documentaire van Gravitas Docufilms uit 2011. Zeer de moeite waard!

Share This:

Big Data Revolution

Big Data in a nutshell! Een PBS documentaire over Big Data en wat er mee kan, wat de prijs is die daarvoor moet worden betaald en hoe niet-democratisch gecontroleerde partijen kunnen doen en laten wat ze willen. Tenminste, daar lijkt het op…..

Share This:

Onwaardig

In 2020 worden wetenschappelijke artikelen van Nederlandse universiteiten en hogescholen vrij toegankelijk. De betaalmuren die de uitgevers om hun wetenschappelijke tijdschriften optrekken zijn een belemmering voor innovatie. Daarnaast moeten universiteiten veel betalen (ongeveer veertig miljoen euro per jaar) voor artikelen die hun eigen wetenschappers geschreven en ge-reviewed hebben. Een prijs zetten op raadpleegbaarheid kan in deze Open Access niet meer. Vooral de overheid staat op het standpunt dat als onderzoek met publiek geld wordt betaald het dus gratis toegankelijk moet zijn. Een curieus argument. Rijksmusea moeten dus gratis betreden kunnen worden?

Nederland kiest als gidsland exclusief voor Open Access volgens de ‘gouden route’. Deze ‘route’ ruilt het abonnementsmodel in voor een article processing charge (APC), waarbij een onderzoeker vooraf een uitgever betaalt om een artikel te publiceren. Na publicatie is het gratis online raadpleegbaar. Deze vorm van Open Access zet een prijs op de publicatie van artikelen, waardoor de uitgeverijen hun omzet veilig kunnen stellen.

Lees verder op mijn blog Bevlogen Bespiegelingen

Share This:

Opslag van data in DNA

“DNA digital storage” verwijst naar elke mogelijkheid om digitale data op te slaan in DNA, dat is geproduceerd door gebruik te maken van “commercially available oligonucleotide synthesis machines for storage and DNA sequencing machines for retrieval”. Het opslagsysteem in DNA is veel compacter dan de huidige magnetische tape of hard drives, omdat de dichtheid van DNA vele malen groter is. Het heeft ook een erg lang leven, zodat de data in stand blijven, tenminste zolang het DNA op een koude, droge en donkere plaats wordt beheerd. Aangezien DNA een universeel en fundamenteel biologisch opslagmechanisme is, is de kans op onleesbaarheid van het medium in de toekomst niet zo heel erg groot (afhankelijk uiteraard van de bewaarcondities). Onderzoekers noemen de opslagmethode “apocalypse-proof” omdat “after a hypothetical global disaster, future generations might eventually find the stores and be able to read them.” Het is echter ook een erg langzame methode want “the DNA needs to be sequenced in order to retrieve the data”. De methode is dus vooral interessant voor data die een lage retrieval graad hebben, weinig worden gebruikt dus, zoals grote hoeveelheden wetenschappelijke data of “long-term archival data”. Over dat laatste s te discussiëren, maar een interessante opslagmethode is het in ieder geval.
Hieronder staat een korte presentatie van Nick Goldman, van het European Bioinformatics Institute, waarin het hele procede van DNA opslag uit de doeken wordt gedaan. Zeer interessant en het kijken waard. Het duurt iets langer dan een kwartier en de kijker weet dan in ieder geval meer dan dat het erg duur is.

Share This:

The Joy of Data

In deze BBC documentaire verkent de wiskundige Dr Hannah Fry de wereld van data, de wijze waarop het wordt verzameld, opgeslagen, gedeeld en van betekenis voorzien. De ‘Joy of Data’ is over het ontdekken van patronen. Fry ziet data als de brug tussen de gewone, fysieke wereld en de geordende wereld van de wiskunde, waar alles gevangen kan worden in wiskundige vergelijkingen en formules. Het gaat over de verbinding tussen Scrabble en online streaming, verklaart waarom melkkoeien stappenmeters om hebben en onthult het netwerk achter Wikipedia. Fry benadrukt de rol van Claude Shannon, die een manier bedacht om informatie te digitaliseren. Het op een voetstuk plaatsen van Shannon slaat door, maar het blijft een mooie en interessante documentaire. Fry concludeert uiteindelijk dat ondanks alles de mens nodig zal zijn om data betekenis te geven.

Share This: